نحوه تنظیم، عملکرد و عیب یابی مشعل دیگ بخار

مشعل دیگ بخار انواع مختلفی دارد و به چهار نوع گازسوز، گازوئیل سوز، مازوت سوز و دوگانه سوز تقسیم می‎شوند؛ که هر کدام از آنها نیز دارای دسته بندی‎های خاص خود هستند. این مقاله در مورد اساس کار، نحوه نصب، نحوه تنظیم، تعمیر و نگهداری مشعل دیگ بخار می باشد که جهت استفاده نصاب‎ها و سرویس‎کاران محترم گردآوری شده است.

مشعل گازسوز

مشعل‎های گازسوز برای ایجاد احتراق نیاز به اتمیزه کردن سوخت ندارند و ورود گاز با فشار مناسب و هوای کافی و ایجاد جرقه به تشکیل شعله خواهد انجامید. مشعل‎های گازسوز در ایران با گاز طبیعی کار می‎کنند. مشعل‎های گازسوز به دو گروه اصلی مشعل های گازسوز يک مرحله ای و مشعل های گازسوز دو مرحله‎ای طبقه‎بندی می‎شوند.

مشعل‎های گازسوز يک مرحله ای

نحوه تنظیم مشعل‎های گازسوز یک مرحله ای به این صورت می‎باشد:

مشعل‎های گازسوز يک مرحله‎ای، با مقادير ثابت شده هوا و گاز عمل می‎کنند؛ به اين معنی که بعد از تنظيم مقدار هوا و گاز مورد نياز برای احتراق، اين مقادير تنظيم شده در تمام مدت کارکرد مشعل ثابت می‎مانند.

فرمان راه‎اندازی مشعل‎های گازسوز يک مرحله‎ای توسط اکوستات يا مانوستات صادر شده و با استارت موتور پروانه دمنده، گازهای موجود در آتش‎دان طی مدت معينی تخليه می‎گردند. بعد از اتمام زمان تخليه و با عملکرد کليد کنترل فشار هوا ترانس جرقه فعال شده شير برقی گاز باز می‎شود و مخلوط هوا و گاز به وسيله جرقه مشتعل می‎گردد.

عمل حفاظت شعله بر مبنای سيستم يونيزاسيون صورت می‎گيرد. بدين ترتيب که واحد کنترل رله مشعل با دريافت جريان مستقيم حاصل از يونيزاسيون به وسيله شعله از برقراری شعله اطمينان حاصل نموده و اجازه ادامه کار مشعل را صادر می نمايد؛ در نتيجه شيربرقی گاز به تدريج تا حداکثر مقدار تنظيم شده باز می‎شود.

به محض از بين رفتن شعله، سيستم حفاظتی عمل نموده و مشعل در حالت قطع ايمن قرار می‎گيرد. در نهايت زمانی که دما يا فشار به مقدار تنظيم شده برسد، با قطع فرمان راه‎اندازی مشعل خاموش می‎گردد.

به منظور صرفه‎جويی در مقدار سوخت مصرفی، مشعل‎های گازسوز يک مرحله‎ای به دريچه تنظيم هوای خودکار مجهز گرديده‎اند. دريچه تنظيم هوای خودکار همزمان با روشن شدن موتور باز شده و به محض خاموش شدن موتور در حالت بسته قرار می‎گيرد. اين عمل باعث می‎شود تا جريان هوای محيط نتواند هوای گرم موجود در داخل آتش‎دان را از طريق دودکش خارج کند و از سرد شدن سريع آن جلوگيری می‎شود.

لذا عملکرد دريچه تنظيم هوا به صورت خوکار باعث صرفه‎جويی در مصرف سوخت می‎گردد. دريچه تنظيم هوا به صورت ثابت نيز می تواند عمل کند ولی به علل توضيح داده شده توصيه می‎گردد دريچه تنظيم هوا به حالت خودکار تنظيم شود.

مشعل‎های گازسوز دو مرحله‎ای

نحوه تنظیم مشعل‎های گازسوز دو مرحله‎ای به این صورت می‎باشد:

مشعل‎های گازسوز دو مرحله‎ای با مقادير متغير هوا و گاز عمل می‎کنند. به اين معنی که مقدار هوا و گاز مورد نياز برای احتراق، توسط مکانيزم کنترل هماهنگ هوا، گاز و يا شيربرقی گاز دو مرحله‎ای تنظيم و کنترل می‎گردد و اين مقادير متناسب با شرايط مورد نياز می تواند در محدوده حداقل و حداکثر مقادير تنظيم شده تغيير کند.

فرمان راه اندازی مشعل های گازسوز دو مرحله‎ای توسط اکوستات و مانوستات صادر شده و با استارت موتور پروانه دمنده، دريچه هوا به مقدار حداکثر باز می شود و گازهای موجود در آتش‎دان طی مدت معينی تخليه می‎گردند.

بعد از اتمام زمان تخليه با فرمان واحد کنترل (رله) مشعل، دريچه هوا به مقدار مورد نياز برای شروع احتراق تغيير وضعيت می‎دهد. در همين هنگام با عملکرد کليد فشار هوا ترانس جرقه فعال شده، شير برقی گاز باز گرديده و مخلوط هوا و گاز بوسيله جرقه مشتعل می‎گردد.

عمل حفاظت شعله بر مبنای سيستم يونيزاسيون و يا چشم الکترونيک صورت می‎گيرد. بدين ترتيب که واحد کنترل رله مشعل با دريافت جريان مستقيم حاصل از يونيزاسيون به وسيله شعله و يا جريان دريافتی از چشم الکترونيک ماوراء بنفش حساس به نور شعله، از برقراری شعله اطمينان حاصل نموده و اجازه ادامه کار مشعل را صادر می‎نمايد. در نتيجه شير برقی گاز به تدريج تا حداکثر مقدار تنظيم شده باز می‎شود. به محض از بين رفتن شعله، سيستم حفاظتی عمل نموده و مشعل در حالت قطع ايمن قرار می‎گيرد.

با دريافت فرمان از ترموستات يا مانوستات مرحله دو، دريچه هوا و دريچه گاز توسط مکانيزم کنترل هماهنگ هوا و گاز و يا شير برقی گاز دو مرحله‎ای به مقدار حداکثر باز شده و مشعل با حداکثر ظرفيت تنظيم شده عمل می‎نمايد.

بعد از قطع فرمان از ترموستات يا مانوستات مرحله دو، دريچه هوا و دريچه گاز توسط مکانيزم کنترل هماهنگ هوا، گاز و يا شير برقی گاز دو مرحله‎ای به مقدار حداکثر باز شده و مشعل با حداکثر ظرفيت تنظيم شده عمل می‎نمايد. بعد از قطع فرمان از ترموستات يا مانوستات مرحله دو، مشعل متناسب با نوع راه‎اندازی می‎تواند به طور خودکار به حالت مرحله یک تغيير وضعيت دهد و يا خاموش شود. با رسيدن دما يا فشار به مقدار تنظيم شده و با قطع جريان راه اندازی، مشعل خاموش خواهد شد.

مشعل اتمسفریک (بدون فن) دیگ بخار

مشعل بدون فن یا اتمسفریک علاوه بر ایمنی کامل و عملکرد مطمئن، با کارکرد بسیار آرام و بدون صدا و کمترین هزینه قابل نصب در موتورخانه می‎باشد. در این نوع مشعل سوخت با سرعت زیاد از نازل خارج شده و در این هنگام با ایجاد خلأ، هوای مورد نیاز احتراق را فراهم می‎کند.

مشعل فن دار دیگ بخار

در این نوع مشعل هوای مورد نیاز احتراق، بوسیله دمنده تأمین می‎شود. برای بوجود آمدن شعله نیاز به اکسیژن می‎باشد که بصورت طبیعی یا مصنوعی تأمین می‎گردد. از آنجاییکه اکسیژن موجود در فضا توانایی تأمین ظرفیت حرارتی مورد نیاز را ندارد لذا باید این اکسیژن بصورت اجباری و با فشار بالا تأمین و به سمت شعله دمیده شود که این کار در مشعل فن دار توسط فن انجام می‎گردد.

ابزارهای ضروری برای عیب‌یابی مشعل

• مولتی‌متر برای تست برق، رله و بوبین

• فشارسنج سوخت

• دستگاه آنالایزر دود

• آچار نازل و پیچ‌گوشتی دقیق